Programmamanager ‘Eerst een Thuis’ – Valente

Dakloosheid

De vraag

Het Nationaal Actieplan Dakloosheid (NAD): Eerst een Thuis streeft naar het beëindigen van dakloosheid in Nederland voor 2030. Voor Valente (branchevereniging voor participatie, begeleiding en veilige opvang) ligt er een stevige uitdaging: het vertalen van dit ambitieuze nationale doel, de zes actielijnen en de zes leidende principes (zoals Wonen Eerst) naar de dagelijkse uitvoeringspraktijk van haar leden. In opdracht van VWS moest er een versnelling komen van de landelijke beweging om een paradigmashift te realiseren van ‘opvangen’ naar ‘wonen en preventie’. Namens Valente was het aan de programmamanager om deze transitie vanuit de aanbiederskant aan te jagen, in samenwerking met VNG (gemeenten) en Aedes (woningbouwcorporaties). Dit vereiste het inrichten van een solide ondersteuningsstructuur, het faciliteren van landelijke werkgroepen voor kennisdeling, en het initiëren van een sectorbreed cultuuromslag project om de theorie van het NAD daadwerkelijk in het DNA van de aangesloten zorg- en opvangorganisaties te verankeren.

Wat hebben we gedaan

Als programmamanager vormde Quinten de spil in deze landelijke transitie. Van midden 2023 tot eind 2024 heeft Quinten zich gericht op de actielijnen van het NAD en de coördinatie van landelijke werkgroepen. Hij zette een stevige ondersteuningsstructuur op en coördineerde diverse landelijke werkgroepen (Kwaliteit, Wonen, Preventie & Bestaanszekerheid, en Aandachtsgroepen, zoals EU-burgers en LHBTIQ+). Omdat de leidende principes vanuit het NAD abstract en moeilijk vertaalbaar bleken, zette Quinten in de zomer van 2025, in samenwerking met HVO-Querido, het project ‘Cultuuromslag: het NAD in je DNA’ op. Binnen dit project ontwikkelden collega’s uit het werkveld (‘bouwers’) praktische leerlijnen voor cliënten, teams en organisaties, terwijl ‘ambassadeurs’ zorgden voor draagvlak binnen hun organisaties. Quinten fungeerde continu als brugfunctie tussen de werkgroepen, landelijke programma’s en het basisnetwerk van Valente en VWS. Met deze aanpak creëerde hij concrete beweging op de leidende principes én de actielijnen, waarbij beleid werd omgezet in direct toepasbare werkmethoden.

Uitkomst en take-aways

Cultuuromslag gerealiseerd

Met zes gerichte leerlijnen is een vliegende start gemaakt met de cultuuromslag op de werkvloer. Het programma wist hiermee ruim 80% van de leden in de Maatschappelijke Opvang (MO) actief te bereiken en te verbinden aan de nieuwe principes.

Praktische tools opgeleverd

Onder regie van de programmamanager zijn praktische tools opgeleverd voor de sector. Zo ontwikkelde de werkgroep Kwaliteit de “Gesprekskaarten Kwaliteit in de opvang” om het gesprek over 14 kwaliteitsthema’s binnen de cliëntreis te faciliteren, en de werkgroep Wonen het 'receptenboek' Tussen Nu en Wonen Eerst boordevol woonconcepten.

Aandacht voor specifieke doelgroepen

Er werd voor de LHBTIQ+ doelgroep het "Handboek LHBTIQ+ zorg" gelanceerd om de sensitiviteit en veiligheid in de opvang te vergroten. Voor de doelgroep EU-burgers (arbeidsmigranten) zijn daarnaast landelijke workshops georganiseerd over gelijke behandeling en praktische wegwijzers ontwikkeld voor alle stakeholders.

Systeemverandering werkt niet top-down

Duurzame transitie vraagt om samenwerking, niet om een top-down aanpak. Omdat dakloosheid over huisvesting gaat, is verbinding tussen ministeries, gemeenten en corporaties cruciaal. Een echte omslag ontstaat pas als de praktijk (leefwereld) en het beleid (systeemwereld) worden verenigd, o.a. door inzet van ervaringsdeskundigen.

Deze collega’s werkten
mee aan dit project